سلام در باب معماری و دموکراسی شما را به دو مطلب و یک کتاب دلالت می کنم:
دموکراسی و هنر از نشر چشمه
و
http://hybrid.blogfa.com/post-38.aspx
http://hybrid.blogfa.com/post-24.aspx

----------------------
سپاسگزارم. - سیب

آن بخش مربوط به «نشانه‌شناسی» را قلم گرفتم. يکی دو تا لينک هم ته‌اش گذاشتم. اما حرف‌ات درباره‌ی معماری و مهندسی و روشنفکری هنوز مشوش است و ايرادها به قوت خود باقی.

سلام. چند پاراگراف اول را تندي خواندم ... اما متني مثل اين را نمي شود همين طوري تندي خواند ... بايد فكر كرد. آفلاين مي خوانم و جواب مي دم. اما با آمريكايي بودن افكار ايراني موافقم!

سلام به عنوان یک معمار که در ایران درس خوانده و کار کرده ام خوشحالم که معماری موضوع بحث می شود اما متاسفانه موضوعات متعددی کنار یکدیگر آمده اند که بر پریشانی مطلب افزوده اند و سرانجام مراد نویسنده مشخص نیست. معمارانی که نویسنده از آنان انتقاد می کند آنگاه در معرض نقد تند قرار می گیرند که نخست همه چیز را به هم می بافند و در موضوعاتی درگیر می شوند که درک و تجربه کافی در آن ندارند! شاید شبیه همین نویسنده.

نوشته‌ی بسيار آشفته‌ای است با تداخل‌های مفهومی و معنايی فراوان و احکام کلی و شخصی صادر کردن‌های بسيار. مفصل در اين باره در ملکوت خواهم نوشت، اما به اختصار خلل عمده‌ی اين نوشته‌ات را در اين‌ می‌بينم: خلط بی حساب و کتاب «معماری» (به معنای خاص معماری در عرف آکادميسين‌ها)، «مهندسی» (به معنای خاص و دقيقی که امروز از آن می‌شناسيم: مهندس عمران، مهندس راه و ساختمان و حتی بساز و بفروش؛ باز هم در عرف آکادميسين‌ها و حتی اهل بازار) و «روشنفکری». چيزی که من می‌فهمم اين است که خواسته‌ای با استفاده از اين سه، مفهوم تازه‌ای بسازی و تئوری نوينی (يا حتی کهنه‌ای) را با تکيه بر اين‌ها بازآفرينی يا ايجاد کنی.

نخست: فهم‌ات از معماری پر اشکال و مشوش است. اين‌ها که گفته‌ای کار معمار نيست. بهتر است اصلاً کلمه‌ی معمار و آرشيتکت را برداری از اين ميان. قرار نيست نوشته‌ات عاميانه باشد و بگويی هر چه مردم کوچه و بازار می‌فهمند منظورم همان است. بنويس بساز بفروش. بنويس بنّا. هر چيزی. نگو معمار، نگو آرشيتکت. در بستر جامعه‌ی ايرانی اين ايراد دارد.

دوم: اصلاً نتوانسته‌ای با اين مقدماتی که چيده‌ای ربط درستی ميان معماری يا بساز و بفروشی و روشنفکری بر قرار کنی. اين مقدمات هيچ ربطی به نتايج‌ات ندارند. هيچ نسبت روشنی ميان اين‌ها نيست. نمی‌شود توی ذهن خودت رابطه بر قرار کنی و بگويی بله هست. خودت همين بند را بخوان:
«اما روشنفکر معمار ايرانی همان خصايص عمومی روشنفکر ايرانی را داراست جز اينکه دست اش بيشتر به کار می رود و عمل. ارزش افزوده نتيجه و حاصل کار و زحمت اش هم بسيار بيشتر است و خواهان بيشتری هم دارد. چه کسی است که آرزوی زندگی کردن در يک آپارتمان زيبا و گرانقيمت و تصاحب اين حاصل روشنفکرانه را نداشته باشد؟ من در ايران کمتر کسی را می شناسم که قادر به رفض اين "اثر" روشنفکرانه باشد. از يک منظر ايرانی امروز بيشتر از هر زمان ديگری به فکر خانه ساختن و تصاحب خانه ای از خود است. حتی چند خانه. دست کم دو تا. دومی برای اينکه يک خانه خالی هزار جور کاربرد دارد»

آخر اين جملات يعنی چه؟ لطفاً نام دو معمار روشنفکر ايرانی را ذکر کن. مثلاً از ديد تو استاد محمد کريم پيرنيا کجای معادله‌ات قرار می‌گيرد؟ روشنفکر است؟ معمار است؟ دنبال مدل آمريکايی است؟ يا چه می‌دانم «نادر خليلی» از ديد تو در اين منظومه بيکرانه‌ای که ساخته‌ای کجا واقع می‌شود؟ بعد هم، اين چه تصوير معوجی است که از روشنفکری می‌دهی و توی دل‌اش هم معماری را می‌گنجانی؟

واقعاً جای تعجب دارد. من به نوشته‌های پيشين‌ات کار ندارم چون واقعاً شخصاً نمی‌توانم آن‌قدر در آن‌ها تشکيک کنم. اما برای اين نوشته‌ات می‌شود صدها مثال در نقض‌اش آورد. دست بر قضا، من نوشته‌ی آقای کاشی را دقيقاً در خلاف جهت نوشته‌های پيشين و حاضر تو فهميدم.

به هر حال، زياد وارد جزييات نمی‌شوم تا فردا مفصل‌تر بندهای جداجدای نوشته‌ات را نقد کنم. به حساب اين می‌گذارم که نوشته‌ات را شتابزده نوشته‌ای. شاید خودت توضيح بيشتری تا پيش از نقدِ من بنويسی و گرنه خطوط کلی نقدِ من اين است که نوشته‌ام تا شرح و تفصيل‌اش بيايد.

با مهر،

داريوش

What do you mean by this "Nosaazi" anyway?

من تقريباً همه‌ی عمرم را در تهران زيسته‌ام. نوجوانی من با نوسازی بعد از انقلاب آغاز شده‌است. اين نوسازی چيزی جز احساس غريبگی برای من نداشته. برج‌های شهرک غرب و زمين بازی‌های اختصاصی، بزرگراه‌هايی که مدتی هر روز سه ساعت در آن‌ها می‌راندم، برج ميلاد که جلوی چشم من دو سه ماه شکل گرفت و به آسمان رفت، همه‌شان تنها حس غربت، ناسازگاری و نازيبايی با جهان ساده‌ی کودکی‌ام داشت که در يک حياط کوچ دار و درخت‌دار در حوالی ميدان شاپور، کوچه‌ی مهدی‌خان خلاصه می‌شد. حياط‌ها نابود می‌شدند. خانه‌های ما بزرگ می‌شدند و باغچه‌های حياط‌ها خراب می‌شدند تا جا برای اتومبيل جديدی باز شود. مهمانی‌های ساده‌ی روی سفره، تبديل می‌شدند به رفتن معذب به رستوران‌های شيک و دور هم نشستن، به دور از هم نشستن.
اين نوستالژی سال‌های کودکی شايد باشد. شايد هيچ گريزی از شوک نوسازی نيست، اما راستش، با آمدن از تهران به لندن هيچ چنين شوکی به من وارد نشد. احساس کوچکی نکردم. بر خلاف ايده‌ی شما بر ضد شهرهای بزرگ، احساس کردم در درون اين شهر بزرگ دائم مکان‌های «دنج و کوچک» بازساخته می‌شوند، دائم سنت و نوستالژی خودش را در اشکال جديد متبلور می‌کند. از تشکيلات سلطنتی گرفته تا پاب‌هايی که به تاريخ سيصد ساله‌ی خود می‌نازند، از ساختمان‌های دست‌نخورده‌ای که دائم بازسازی می‌شوند و شب‌ها به ملايمت نورپردازی می‌شوند، نه به نحوی که بيننده را تحقير کند، نه به شکلی که برج ميلاد از درون خانه‌های توسری‌خورده‌ و کوچک منطقه‌ی ده تهران ديده می‌شود (جنوب خيابان آزادی) و تمام آن فشردگی و کوچکی و بی‌هويتی آن منطقه را به ريشخند می‌گيرد.
اين‌ها چيزهايی بيشتر حسی هستند. مدرنيزم ايرانی هميشه مثل يک زخم بوده. سنت را پاره کرده و از درونش درآمده (ياد فيلم بيگانه می‌افتم که موجود فضايی تخم‌اش را در بدن انسان‌های زنده می‌گذاشت). و بدبختانه آن که، گروهی که مقابل مدرنيزم ايرانی جبهه گرفته‌اند که ناموجه‌تر بوده‌اند: مثل همان رئيس کشتی فضايی که قرار بود با بيگانه بجنگد اما در انتها معلوم شد خودش هم جز يک ماشين نبوده.
اين که در باغ‌های شمال تهران، باغ متعلق به سفارت‌خانه‌ها از معدود جاهای نجات يافته از گزند برج و بزرگراه باشد، نکته‌ای است قابل تأمل.
سنت ايرانی در حاشيه‌ی اين مدرنيزم بازآفرينی نمی‌شود. تبديل می‌شود به «قهوه‌خانه‌های سنتی» مدرن وسط برج‌ها، به زلم زيمبوهای رفع رخم چشم که به در و ديوار آپارتمان‌های لوکس آويزان‌اند و کوزه و گليمی که از اساس ناسازگار با آن فضا مثلاً دکوراسيون داخلی سنتی هستند.
به نظرم ايرانی‌ها می‌توانند به جای مدرنيزم زمخت امريکايی، از مدرنيزم اروپايی ياد بگيرند. ساختمان‌های دوره‌ی ويکتوريا به نظرم تجسمی از بازآفرينی سنت در دنيای جديد است. اما شايد برای چنين کاری دير شده باشد.
و دموکراسی اين ميان چه کاره است و چگونه می‌تواند کمک کند؟ گمان من اين است که اگر شوراهايی از درون محلات شهرهای بزرگ برمی‌خواستند، اگر ماليات محلی در محل صرف می‌شد، و مهم‌تر از همه اگر ساختارهای عظيم که روييده از درياچه‌ی عظيم نفت، به ساختارهای ريزی تبديل می‌شدند که از درون جامعه رشد می‌کنند، بسياری از اين ناسازگاری‌ها حل می‌شد.
اين روزها که انتخابات شوراها برگزار می‌شود کم‌تر کسی می‌پرسد چطور شهر چندين ميليون نفری تهران شورای شهر پانزده نفره دارد. چرا محلات شورای قوی و مؤثر ندارند.
محلی‌سازی شايد دوای بسياری از دردهای ما باشد. برای محلی‌سازی، شايد چاره‌ای جز دوا کردن «بودجه‌ی نفتی» نيست.