هميشه فکر کرده ام بسياری از ما زندگی مان حاصل خطاهای ديگران است. از پدر و مادرمان گرفته تا ديگران و ديگرانی که بر زندگی ما تاثير گذاشته اند. ممکن است پدرمان در انتخاب مادرمان خطا کرده باشد يا بالعکس اما حاصل آن خطا ماييم. يا اگر اين يا آن سياستمدار کمی زودتر به سر عقل آمده بود زندگی مان را آنقدر تلخ نمی کرد که مهاجرت کنيم. يا اگر آن راننده آن روز در اتوبان تند نمی رفت تا به ماشين مادر دوست من بکوبد و او را بکشد پدر دوست من زن دومش را نمی گرفت. زنی که زندگيش را در واقع از خطای راننده ای در اتوبان ساخته بود. اصل تصادف! امشب که اين عکس های نادر و عجيب را ديدم فکر کردم مرگ ما هم می تواند نتيجه خطای ديگران باشد. چرا تا به حال فکر نکرده بودم؟
سربازان آمريکايی در عراق به روی اتوموبيلی که به اخطار آنها توجه نکرده (؟) تيراندازی می کنند. راننده و مسافر صندلی بغل او کشته می شوند. نزديک تر که می رسند می بينند پدر و مادر يک خانواده هفت نفره را کشته اند. پنج بچه را به همين راحتی با يک خطای ساده از پدر و مادر محروم کرده اند. حدس می زنيد که بر بچه ها چه گذشته است. و چه خواهد گذشت. دوباره چرخه خطا.
برای ديدن مجموعه عکس ها اينجا را ببينيد.
پ.ن بستن راه سوء تفاهم غير ممکن است. توضيح همه جنبه های يک انتخاب نيز مقاله ای مفصل می شود. بسی چيزها هست که وا می گذاری به هوش و دريافت خواننده. خوب هم نيست که همه چيز را توضيح دهيم. قدرت تخيل و قدرت استنباط خواننده را نبايد دست کم گرفت. دوستی نوشته است که برخورد من با اين عکس ها سرد بوده است. البته به آن گرمی هم که شرح جگرسوز باشد نبوده اما اين تصويرها خواب شب را از من ربود و تا صبح با من بود تا بتدريج در غفلت روز يادش سبک تر شد از آن سنگينی دوشين. پيداست که من عمدا از شرح های معمول بر اين نوع وقايع تن زدم. حادثه به اندازه خود گوياست. من کوشيدم به جنبه های پنهان تر حادثه توجه دهم. حتی اين که عکاسی از اين ماجرا واقعا خود حادثه نادری است. چه بسيار رنجها هست که نمی بينيم. در جهان تصويری شده و تصويرطلب امروز اما اين تصويرها ست که به ما می گويد در عراق چه می گذرد. يا به ما مجال می دهد بينديشيم که چگونه خطی از حوادث به آنجا ختم می شود که کودکان هولناک ترين تجربه ممکن را از سر می گذرانند: قتل مادر و پدر در يک زمان در برابر چشم. از دست رفتن همه اميدی که کودکی دارد به غيرقابل باورترين شکل. شما را به خدا وقتی به سيبستان سر می زنيد کمی مهربان تر باشيد. اينکه از غم آدمی به آن شکل که عادتتان هست نمی گويم به اين معنا نيست که غم ام نيست. اما اگر رنج ما و ديگران اسباب تاملی نباشد باور کن دوست من که رنج بيهوده ای است. رنج تلخ ترين و پرهزينه ترين تجربه آدمی است. اگر از اين تلخ ترين که از جان ما سرمايه می کند چيزی نياموزيم از چه خواهيم آموخت؟
|
